Hamilelikte Şeker Belirtileri Tedavisi ve Öneriler

Hamilelikte şeker (gestasyonel diyabet), gebelik döneminde ortaya çıkan kan şekeri yüksekliğidir. Genellikle 24-28. haftalarda teşhis edilir ve gebelerin %2-10'unda görülür. Tedavi edilmediğinde anne ve bebek sağlığı için ciddi riskler oluşturabilir.

Risk Faktörleri

• 35 yaş üstü gebelikler
• Ailede diyabet öyküsü
• Önceki gebelikte gestasyonel diyabet
• Polikistik over sendromu (PKOS)
• Vücut kitle indeksinin 30'un üzerinde olması

Belirtiler ve Tanı
Çoğu vakada belirgin semptom görülmez. Nadiren aşırı susama, sık idrara çıkma veya yorgunluk ortaya çıkabilir. Tanı için:

1. 50g Glukoz Tarama Testi: Açlık gerekmez, 1 saat sonra kan şekeri ölçülür.
2. 100g OGTT: Tarama testi pozitifse, 3 saatlik açlık-tokluk ölçümü yapılır.
   Tanı kriterleri:

• Açlık: ≥92 mg/dL
• 1. saat: ≥180 mg/dL
• 2. saat: ≥153 mg/dL
• 3. saat: ≥140 mg/dL

Anne ve Bebek İçin Riskler

• Anneye Etkileri: Preeklampsi, erken doğum, sezaryen ihtiyacı, doğum sonrası Tip 2 diyabet gelişimi
• Bebeğe Etkileri: İri bebek (makrozomi), doğum travması, hipoglisemi, solunum sıkıntısı, ileriki yaşta obezite riski

Tedavi Yönetimi

1. Beslenme Planı:
   • Karbonhidratların %40-45'i kompleks yapıda olmalı
   • Günde 3 ana + 3 ara öğün
   • Glisemik indeksi düşük besinler (yulaf, tam tahıllar)
2. Egzersiz: Haftada 150 dakika orta tempolu yürüyüş
3. İlaç Tedavisi: Diyetle kontrol sağlanamazsa insülin veya metformin
4. Kan Şekeri Takibi: Günlük 4 kez ölçüm (açlık + yemek sonrası)

Doğum Sonrası Takip

• Doğumdan 6-12 hafta sonra 75g OGTT testi
• Yıllık diyabet taraması
• Emzirmenin Tip 2 diyabet riskini %47 azaltması

Önleme Stratejileri

• Gebelik öncesi ideal kiloya ulaşma
• Düzenli fiziksel aktivite
• Lif oranı yüksek beslenme
• D vitamini seviyesinin normal sınırlarda tutulması

Kritik Uyarılar

• Şiddetli baş ağrısı veya görme bulanıklığında acil başvuru
• Bebek hareketlerinde azalma durumunda NST çekilmesi
• Kan şekeri >200 mg/dL olması halinde hastaneye yatış