Hepatit B Belirtileri Tedavisi ve Korunma Yöntemleri

Hepatit B, HBV virüsünün neden olduğu ve karaciğeri hedef alan ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya genelinde 296 milyon kişi kronik Hepatit B ile yaşamaktadır. Bu hastalık, tedavi edilmediğinde siroz, karaciğer yetmezliği veya kansere yol açabilir.

Hepatit B Nedir?
HBV virüsünün karaciğerde iltihaplanmaya yol açmasıyla ortaya çıkar. Akut (kısa süreli) veya kronik (6 aydan uzun) formlarda görülebilir. Yetişkinlerin %90'ı akut enfeksiyonu atlatırken, bebeklerde kronikleşme oranı %90'a ulaşır.

Bulaşma Yolları

• Kan yoluyla: Sterilize edilmemiş tıbbi malzemeler, diş tedavileri veya enjeksiyonlar.
• Cinsel temas: Korunmasız ilişki ve vücut sıvılarıyla bulaş.
• Anneden bebeğe: Doğum sırasında veya hamilelikte.
• Diğer yollar: Jilet, diş fırçası paylaşımı veya dövme iğneleri.

Belirtiler ve Evreler
Akut dönemde:

• Sarılık (gözlerde ve ciltte sararma)
• İdrar renginde koyulaşma
• Aşırı halsizlik ve eklem ağrıları
• Mide bulantısı ve iştah kaybı
  Kronik dönemde:
  Belirtiler yıllarca sessiz seyredebilir. Siroz gelişince karında şişlik, kan kusma ve bilinç bulanıklığı görülür.

Teşhis Yöntemleri

1. Kan testleri:
   • HBsAg (yüzey antijeni): Enfeksiyon varlığını gösterir.
   • Anti-HBs: Bağışıklık olduğunu belgeler.
   • HBV DNA: Viral yükü ölçer.
2. Karaciğer biyopsisi: Doku hasarını değerlendirir.
3. Fibroscan: Karaciğer sertliğini ölçen non-invaziv yöntem.

Tedavi Yaklaşımları
Akut Hepatit B:
Genellikle destek tedavisi (istirahat, sıvı takviyesi) yeterlidir.
Kronik Hepatit B:

• Oral antiviraller: Tenofovir veya Entekavir ile viral çoğalma baskılanır.
• İnterferon tedavisi: Bağışıklık sistemini uyaran enjeksiyonlar.
• Karaciğer nakli: Siroz gelişen ileri vakalarda.

Korunma Stratejileri

• Aşılama: 0, 1 ve 6. aylarda uygulanan üç doz aşı %95 koruma sağlar.
• Güvenli cinsellik: Kondom kullanımı.
• Kan teması önlemleri: Eldiven kullanımı, kişisel bakım ürünlerinin paylaşılmaması.
• Anneden bebeğe geçiş önlemi: Doğumda immünoglobulin ve aşı uygulaması.

Risk Grupları

• Sağlık çalışanları
• Diyaliz hastaları
• Çok eşli cinsel yaşamı olanlar
• Uyuşturucu kullananlar
• Hepatit B'li anneden doğan bebekler

Gebelikte Hepatit B
Enfekte annelerde doğum sırasında bebeğe bulaş riski %90'dır. Bu nedenle:

• Tüm gebelere HBsAg testi yapılmalı.
• Pozitif çıkan annelerin bebeklerine 12 saat içinde aşı + immünoglobulin uygulanmalı.
• Emzirme, bebek aşılandığında güvenlidir.

Komplikasyonlar

• Siroz (vakaların %15-25'inde)
• Karaciğer kanseri (HBV'li kronik hastalarda risk 100 kat fazla)
• Fulminan hepatit (ani karaciğer yetmezliği)

Türkiye'de Durum
Ülkemizde taşıyıcılık oranı %4'tür. 1998'den beri rutin bebek aşılaması ile yeni vaka sayısı %90 azalmıştır.