Rahim Darlığı Belirtileri Tedavisi ve Nedenleri

Rahim darlığı (servikal stenoz), rahim ağzı kanalının anormal derecede daralması veya tamamen kapanması durumudur. Bu durum adet kanamasının dışarı akışını engelleyerek ağrılı semptomlara yol açabilir. Üreme çağındaki kadınlarda görülme sıklığı %5-10 arasındadır ve tedavi edilmediğinde kısırlık gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Rahim Darlığının Temel Nedenleri
Rahim ağzı darlığı genellikle travmatik müdahaleler sonrası gelişir. Rahim ağzı ameliyatları (konizasyon, LEEP), kürtaj veya doğum komplikasyonları sonrası skar dokusu oluşumu en yaygın sebeplerdir. Menopoz sonrası östrojen eksikliğine bağlı doku atrofisi, rahim içi araç (RİA) uygulamaları, endometriyal ablasyon ve rahim ağzı kanseri tedavisinde kullanılan radyoterapi diğer risk faktörleridir. Doğuştan gelen anatomik anomaliler ise nadir görülür.

Belirtiler ve Tanı Yöntemleri
Hastalık asemptomatik seyredebileceği gibi tipik semptomlar şunları içerir:

• Adet düzensizlikleri: Azalmış veya tamamen kesilmiş adet kanaması (amenore)
• Şiddetli kasık ağrısı: Adet dönemlerinde artan kramplar
• Kısırlık: Sperm geçişinin engellenmesi
• Hematometra: Rahim içinde kan birikmesine bağlı şişkinlik ve bası hissi
  Tanıda pelvik muayene, transvajinal ultrason ve histerosalpingografi (HSG) ilk basamak tetkiklerdir. Kesin teşhis histeroskopi ile konur.

Tedavi Protokolleri
Tedavi daralmanın şiddetine ve hastanın üreme planlarına göre şekillenir:

1. Histeroskopik dilatasyon: Lokal anestezi altında rahim ağzının genişletilmesi. Başarı oranı %70-85'tir.
2. Hormon tedavisi: Menopozal hastalarda topikal östrojen kremleri.
3. Rahim içi stent: Tekrarlayan vakalarda 2-4 hafta süreyle silikon stent uygulaması.
4. Cerrahi: Şiddetli vakalarda servikal rezeksiyon veya trakelektomi.

Komplikasyonlar ve Risk Yönetimi
Tedavi edilmeyen vakalarda hematometra (rahimde kan toplanması), piyometra (enfekte sıvı birikimi) ve endometriozis gelişebilir. Tekrarlama riski %15-20'dir. Özellikle tüp bebek tedavisi planlanan hastalarda histeroskopik değerlendirme şarttır.

Hamilelik ve Doğum Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Gebelik oluştuğunda erken doğum ve servikal yetmezlik riski artar. Bu hastalarda:

• 16-20. haftalarda servikal uzunluk ölçümü
• Progesteron takviyesi
• Gerektiğinde serklaj (rahim ağzı dikişi) uygulanmalıdır.

Korunma Stratejileri

• Rahim ağzı operasyonlarında doku travmasını minimize eden teknikler
• Küretaj sonrası östrojenli krem kullanımı
• Menopoz döneminde düzenli jinekolojik kontroller

Hangi Durumlarda Acil Müdahale Gerekir?
Şiddetli pelvik ağrı, ateş, bulantı-kusma ve karın şişliği durumlarında hematometra veya piyometra şüphesiyle acil servise başvurulmalıdır. Bu tablolar cerrahi drenaj gerektirebilir.