Reaktif Artrit Belirtileri Tedavisi ve Öneriler

Reaktif artrit, vücudun başka bir bölgesindeki enfeksiyona tepki olarak gelişen eklem iltihabıdır. Genellikle idrar yolu, bağırsak veya genital enfeksiyonları takiben ortaya çıkar. HLA-B27 geni taşıyan bireylerde daha sık görülür ve erkeklerde kadınlara oranla 2-3 kat fazla rastlanır.

Belirtiler ve Klinik Tablo

• Eklem tutulumu: Diz, ayak bileği ve sakroiliak eklemlerde ağrı, şişlik
• Entezit: Tendon-bağ bağlantı noktalarında hassasiyet (özellikle topuk ağrısı)
• Oküler bulgular: Konjonktivit veya üveit (gözde kızarıklık, ağrı)
• Ürogenital semptomlar: İdrar yaparken yanma, servisit
• Cilt bulguları: Keratoderma blenorajika (avuç içi ve ayak tabanında pullu lezyonlar)

Nedenleri ve Tetikleyici Enfeksiyonlar

• Bakteriyel patojenler:
  • Salmonella
  • Shigella
  • Campylobacter
  • Chlamydia trachomatis
• Viral enfeksiyonlar: HIV, parvovirüs B19 (nadiren)
  Enfeksiyon ile eklem semptomları arasında 1-4 haftalık gecikme olabilir.

Teşhis Yöntemleri

• Fizik muayene: Eklem hareket açıklığı, entezit noktaları
• Laboratuvar testleri:
  • CRP, sedimantasyon yüksekliği
  • HLA-B27 gen testi
  • İdrar kültürü, gaita mikroskopisi
• Görüntüleme:
  • Eklem ultrasonu (sinovit saptama)
  • Manyetik rezonans (MR) ile sakroiliit değerlendirmesi

Tedavi Yaklaşımları

1. Enfeksiyon tedavisi:
   • Tetikleyici bakteriye yönelik antibiyotikler (örn. Doksiklin)
2. Semptomatik tedavi:
   • NSAİİ'ler (Diklofenak, Naproksen)
   • Şiddetli olgularda kortikosteroid enjeksiyonları
3. Kronik formlar için:
   • Sulfasalazin veya Metotreksat
   • TNF inhibitörleri (İnfliksimab) dirençli vakalarda

Risk Faktörleri

• 20-40 yaş aralığı
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon öyküsü
• Gıda kaynaklı enfeksiyon geçirme
• Ailede spondiloartrit öyküsü

Komplikasyonlar
Tedavi edilmeyen vakalarda kronik eklem hasarı, kalıcı göz hasarı veya aort yetmezliği gelişebilir. Kronik bel ağrısı vakaların %20'sinde görülür.

Önleme ve Yönetim

• Gıda hijyenine dikkat etmek (çiğ et tüketiminden kaçınma)
• Korunmalı cinsel ilişki
• Düzenli eklem egzersizleri (yüzme, bisiklet)
• Sigarayı bırakma (HLA-B27 pozitif bireylerde şiddeti artırır)

Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalı?

• İshal/idrar şikayetlerini takiben eklem ağrısı başlarsa
• Gözde kızarıklık ile birlikte bel ağrısı gelişirse
• Ateş ve eklem şişliği 48 saatten uzun sürerse

Romatoloji uzmanı tarafından takip edilmesi gereken bu durumda, erken tedavi ile vakaların %70'inde 6 ay içinde tam iyileşme sağlanır. Kronikleşen olgularda multidisipliner yaklaşım (fizik tedavi, oftalmoloji konsültasyonu) önem taşır.